Kim tứ đồ là gì? Tại sao nên học đầu tư từ sớm?

Nội dung chính

Kim tứ đồ là thuật ngữ phân chia một cách bao quát 4 cách kiếm tiền con người trong xã hội, là: Làm thuê, Làm tự do, Làm chủ và đỉnh cao là Làm nhà đầu tư.

Năm 1977, Kim tứ đồ (Cashflow Quadrant) lần đầu được tác giả người Mỹ gốc Nhật Bản là Robert Kiyosaky đề cập trong cuốn sách Dạy con làm giàu rất nổi tiếng; sự nổi tiếng của cuốn sách giúp cho Kim tứ đồ cũng được phổ biến theo. Nhìn chung, kim tứ đồ khá hữu ích nếu như bạn muốn phân loại các cách kiếm tiền trong xã hội, và xem mình đang ở đâu để có định hướng cho tài chính của mình.

Podcast liên quan:

4 nhóm người trong kim tứ đồ

Phần đông trong chúng ta ai cũng đều phải vật lộn với cuộc đời để kiếm tiền lo cơm áo gạo tiền, lo học hành con cái; sáng ra đi làm, cuối tháng lĩnh lương thì khoản tiền đó chỉ đủ chi tiêu vừa vặn cho các nhu cầu của gia đình; hầu như ai cũng đều đau đáu về mối lo tiền bạc mà chưa từng tự hỏi mình đang kiếm tiền kiểu gì?

Hãy thử xem Bạn là ai trong 4 nhóm người – tương ứng 4 cách kiếm tiền sau đây:

  • Nhóm E – Employee: Nhóm người đi làm thuê, làm công ăn lương như công nhân, bác sỹ, kỹ sư, làm tự do…
  • Nhóm S – Self Employed: Nhóm người “làm thuê cho chính mình” như là chủ 1 tiệm tạp hóa (kiêm luôn bán hàng), chủ hiệu tóc (kiêm thợ cắt tóc), chủ phòng khám (kiêm luôn bác sỹ). Họ làm thuê cho chính mình.
  • Nhóm B – Business Owner: Nhóm chủ doanh nghiệp, họ sở hữu 1 mô hình kinh doanh, hoặc một vài công ty, họ thuê lao động và hệ thống này kiếm tiền cho họ.
  • Nhóm I – Investor: Nhà đầu tư, họ kiếm tiền bằng cách đầu tư vào các tài sản tạo ra lợi nhuận.

Hãy xem đặc điểm của 4 nhóm người trong kim tứ đồ này là gì.

Nhóm E – Employee (người làm thuê)

Đây là nhóm đông đảo nhất trong xã hội, họ là công nhân, nhân viên, người làm thuê cho 1 cá nhân, hay tổ chức nào đó.

Họ đổi sức lao động, thời gian, trí tuệ của bản thân để đi làm thuê cho người khác và nhận lại tiền công.

Chương trình giáo dục của xã hội nào cũng vậy, đa số là trang bị kỹ năng cho học sinh để sau này đến tuổi lao động có thể đi làm thuê. Trong nhiều xã hội, nhất là Việt Nam, tùy từng giai đoạn mà một số công việc “đi làm thuê” từng có thời nổi bật, trở thành ngành học hot.

Ví dụ 20 năm trước thì Giáo viên, công an, bộ đội là niềm mơ ước của đa số thanh niên bởi vì nó là “công việc ổn định”, có “biên chế suốt đời”; khoảng 10 năm trước thì ngành tài chính, ngân hàng, chứng khoán lại nổi bật bởi thu nhập hàng trăm triệu/tháng. Mấy năm gần đây là ngành sale bất động sản, công nghệ thông tin…vv.

Tùy từng ngành nghề, nhưng có những công việc thuộc nhóm E này mang lại mức thu nhập tốt, hoặc chí ít thì đủ sức giúp Bạn lo lắng được cho gia đình, con cái, mà không cần phải bận tâm kinh doanh, chỉ đơn giản là làm tốt công việc của mình.

Nhưng phải thừa nhận phần đông số người thuộc nhóm này – là công nhân – thì có mức thu nhập luôn ở mức “vừa vặn” so với xã hội, tức là chỉ đủ sức chi tiêu cho các nhu cầu cơ bản của bản thân và gia đình, và rất khó có tích lũy.

Nhóm E – Employee – dễ bị tổn thương nhất nếu các biến cố trong cuộc sống khiến họ mất việc làm – ví dụ như mất sức khỏe, công việc đòi hỏi kỹ năng cao hơn, hay đơn giản là công ty cắt giảm nhân sự. Lúc này, do phụ thuộc vào 1 nguồn thu nhập, nên họ bị áp lực phải tìm công việc khác ngay lập tức – trong trường hợp họ không có tích lũy.

Đại dịch covid 19 tạm lắng, trong 3 tháng đầu năm 2022 đã có hơn 200.000 người rút Bảo hiểm xã hội 1 lần tại Việt Nam.

Thu nhập của nhóm E này cũng có 1 số công việc đặc thù có thu nhập cao, nhưng nhìn chung là thu nhập bị giới hạn. Nó giới hạn bởi vì giá trị mà người ta đánh đổi như thời gian, sức khỏe, kỹ năng… là những tài nguyên có giới hạn. Bạn có thể chăm chỉ, làm việc quên ngày tháng, nhưng 1 ngày cũng chỉ có 24h mà thôi.

Vì vậy, nhóm E này có rất ít người giàu có. Trong xã hội Việt Nam cũng có 1 câu nói hơi suồng sã, nhưng khá thực tế: “Đi làm thuê mà đòi giàu”.

Dẫu vậy, đa số chúng ta đều sẽ xuất phát từ nhóm E này, nhất là khi vừa ra trường đại học.

Nhóm S – Self Employed (người làm thuê cho chính mình)

Cũng khá giống như nhóm E, nhưng nhóm này làm thuê cho chính mình. Bạn có thể bắt gặp họ là những chủ quán tạp hóa, chủ quán ăn, chủ quán hớt tóc, chủ xe ô tô chạy dịch vụ…vv

Thu nhập của nhóm này nhìn chung sẽ nhỉnh hơn so với nhóm E bởi vì họ được hưởng lợi gần như 100% từ doanh thu họ cung cấp cho khách hàng. Tuy nhiên, nhóm này cũng sẽ có rủi ro hơn:

  • Thu nhập của họ cũng bị giới hạn bởi sức khỏe, thời gian, kỹ năng, thị trường. Thậm chí họ có nguy cơ thua lỗ nếu không đủ sức cạnh tranh, hoặc mô hình kinh doanh của họ không hiệu quả. Trong đại dịch Covid 19 vừa qua, nhóm S này bị thiệt hại nặng nề nhất nếu họ phải đi thuê mặt bằng.
  • Xu thế xã hội ngày càng chuyên nghiệp hóa các ngành nghề, từ việc bán điện thoại di động đến việc mua đồ tã bỉm cho trẻ em hiện nay đều có các doanh nghiệp lớn nhảy vào kinh doanh, cạnh tranh trực tiếp với nhóm người S này. Nên về lâu dài, nhóm S bị thua thiệt nhiều, và thu nhập sẽ bị ảnh hưởng nặng nề.

Dẫu vậy, việc được tự mình vận hành 1 mô hình kinh doanh, 1 hàng quán, 1 dịch vụ nào đó sẽ mang lại cho những người thuộc nhóm S những kỹ năng vô cùng cần thiết để họ phát triển hơn nữa. Đây là những điều nhóm S không có được.

Nhóm B – Business Owner (Chủ doanh nghiệp)

Đây là nhóm những người sở hữu doanh nghiệp, hoặc chuỗi hệ thống kinh doanh. Họ xây dựng hệ thống, thuê người khác làm cho mình và kiếm thu nhập từ đó.

Nhóm người này ít nhiều có những kỹ năng tốt về tổ chức, lãnh đạo, quản lý. Họ biết tận dụng thời gian, sức lực của người khác để vận hành hệ thống mang lại thu nhập. Họ ít phải lao động công sức hơn so với 2 nhóm S và E, tuy nhiên họ phải suy nghĩ nhiều hơn bởi việc vận hành 1 doanh nghiệp, 1 chuỗi hệ thống kinh doanh không phải là chuyện đơn giản.

Nhóm I – Investor (Nhà đầu tư): Đỉnh cao của Kim tứ đồ

Nhóm này là những Nhà đầu tư, họ đầu tư vào tài sản sinh ra lợi nhuận. Họ để tài sản làm việc cho bản thân mình, và vì vậy, thu nhập của họ không bị giới hạn.

Đây là nhóm được xếp hạng đỉnh cao, bởi duy nhất nhóm này bắt tiền làm việc cho mình; còn 3 nhóm khác thì đều đang đi làm cho đồng tiền.

Các tài sản sinh lợi nhuận thì có vô vàn: cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản, tranh nghệ thuật, kênh youtube…vv

Thu nhập của nhóm này là thụ động – nghĩa là tài sản của họ vẫn tăng lên kể cả khi họ đang đi ngủ, nghỉ ngơi.

Tất nhiên, nhóm này cũng sẽ có những nhược điểm, không phải ai cũng là 1 nhà đầu tư tốt, không phải ai cũng có tiền dư dả để đầu tư vào tài sản ngay lập tức, đa số nhóm I này cũng xuất phát từ nhóm E, S, hay B mà ra cả. Nhưng suy cho cùng, nhóm nào cũng đều có vấn đề, nhược điểm của nhóm đấy cả, vấn đề là bạn chọn thuộc nhóm nào, chọn phải đương đầu với khó khăn của nhóm nào.

Nếu những khó khăn của nhóm I, đổi lại là bạn được tự do tài chính, được thảnh thơi nhìn tài sản mang lại thu nhập thụ động cho mình, thì cũng xứng đáng để lựa chọn chứ.

Robert Kiyosaki nói gì về 4 nhóm người này?

Một cách khái quát, Robert Kiyosaki nói rằng:

Khi cần tiền, người nhóm E đi kiếm ngay một công việc mà không cần suy nghĩ, trong khi người nhóm S muốn tự mình kiếm tiền bằng chính công sức của bản thân. Người nhóm B sẽ tạo ra hoặc mua lấy một hệ thống kinh doanh làm ra tiền, còn người nhóm I thì tìm kiếm cơ hội đầu tư vào tài sản tạo ra tiền.

Cách phân loại 4 nhóm người trong kim tứ đồ này tất nhiên sẽ có nhược điểm, nhưng dưới góc độ của Kiyosaki, ông tư duy rằng, bởi vì những quan điểm về giá trị, mối quan tâm, suy nghĩ, niềm tin, thói quen… của mọi người là khác nhau, cách suy nghĩ về sự thất bại, nỗi sợ mất mát tiền bạc đã tạo nên những cách kiếm tiền khác nhau, nên việc phân chia này tương đối khái quát.

  • Nhóm E muốn ổn định, an toàn về công việc, thu nhập và phúc lợi xã hội. Nhóm này không thích rủi ro, không thích suy nghĩ kinh doanh nên công việc làm thuê là 1 lựa chọn an toàn, hợp lý.
  • Nhóm S có tư duy độc lập hơn, không muốn bị gò ép bởi người khác, họ tự muốn mình làm, mò mẫm công việc.
  • Nhóm B quan tâm đến việc xây dựng hệ thống kinh doanh, cách tổ chức vận hành và lãnh đạo một nhóm người.
  • Nhóm I thì thích thú với rủi ro, thích kiếm lợi nhuận từ rủi ro. Họ cũng là nhóm người có tư duy tổng quát nhất trong 4 nhóm.
Đánh giá bài viết
5/5

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Khóa học chứng khoán cơ bản ↑ Khóa học nâng cao

Phía sau những cổ phiếu tăng giá 100 lần

Nội dung được tóm tắt từ cuốn “100 baggers: stocks that return 100 to 1 and how to find them” của Christopher Mayer, nói về những cổ phiếu tăng hơn 100 lần và cách tìm ra chúng.

Newsletter

Đăng ký nhận tin

Không bỏ lỡ các bài viết quan trọng của Tichtru