Phía sau những cổ phiếu tăng giá 100 lần

Nội dung chính

Đây là bài khởi đầu trong loạt bài về cách lựa chọn cổ phiếu cho mục tiêu tích lũy tài sản mà nhà đầu tư cá nhân có thể áp dụng.

Nội dung được tóm tắt từ cuốn “100 baggers: stocks that return 100 to 1 and how to find them” của Christopher Mayer, nói về những cổ phiếu tăng hơn 100 lần và cách tìm ra chúng:

1. Mua những công ty nhỏ (buy puppies): tập trung vào những công ty nhỏ mà nếu tăng quy mô lên 20 lần thì vẫn được coi là nhỏ. Không nên chọn các công ty mới khởi nghiệp (start-up) và cần chọn các công ty với sản phẩm/dịch vụ đã được thị trường chấp nhận (proven products/services) và đã có doanh thu. 

Với các công ty được thống kê trong cuốn sách (tại thị trường Mỹ), mức doanh thu trung vị (median sales) là 175 triệu đô-la Mỹ/năm và vốn hóa dưới 1 tỷ đô-la. Ở Việt Nam ngưỡng vốn hóa cho các công ty được lựa chọn có lẽ đâu đó ở mức dưới 500 tỷ, tối đa chấp nhận được là 1.000 tỷ đồng.

2. Động cơ song sinh (twin engines): (1) Tăng trưởng doanh thu (rất then chốt) và (2) Gia tăng hệ số định giá (valuation multiples). Ưu tiên các công ty có tăng trưởng doanh thu nhờ các sản phẩm/dịch vụ/mô hình kinh doanh đột phá. Doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng cao liên tục trong nhiều năm sẽ khiến hệ số định giá tăng theo, cộng hưởng 2 điều này sẽ khiến giá cổ phiếu và vốn hóa công ty tăng càng nhanh.

3. Người điều hành (lãnh đạo) công ty đồng thời là cổ đông có sở hữu đáng kể (owner-operators): một thuật ngữ khác chỉ điều này là “skin in the game”: lãnh đạo công ty phải có động lực để đưa ra quyết định tốt nhất cho cổ đông. Nếu họ sở hữu lượng cổ phiếu đáng kể, họ sẽ mất tiền nếu kết quả kinh doanh của công ty kém và giá cổ phiếu giảm, và ngược lại. Do đó, họ sẽ không đưa ra những quyết định ngắn hạn nhằm trục lợi cho cá nhân mà sẽ đưa ra những quyết định tốt nhất cho lợi ích lâu dài của công ty và cổ đông. 

4. Nắm giữ đủ lâu: hãy chọn cổ phiếu tốt nhất bạn có thể tìm ra rồi nắm giữ đủ lâu. 

Các cổ phiếu tăng hơn 100 lần được thống kê trong cuốn sách trên mất trung bình 26 năm để đạt đến mức giá cao hơn 100 lần so với giá đầu tư. Vấn đề là các nhà đầu tư thường bán cổ phiếu khi chúng giảm, đi ngang hoặc không tăng giá nhiều (kể cả khi hoạt động kinh doanh tiến triển đều đặn).

Một trong các ví dụ đưa ra trong danh sách là công ty nước giải khát Monster Beverage: cổ phiếu công ty này đã từng giảm nhiều lần với mức giảm hơn 20% trong 1 tháng,  có thời điểm còn giảm hơn 40% trong khoảng thời gian từ 2004 đến 2006. Nếu bạn bán cổ phiếu này trong khoảng thời gian đó, bạn sẽ bỏ lỡ cơ hội sở hữu 1 cổ phiếu tăng hơn 100 lần chỉ trong vòng 10 năm. 

Một ví dụ kinh điển khác là khoản đầu tư vào Coca Cola của Warren Buffett: ông mua từ năm 1988, sau đó có thêm và nắm giữ cho tới nay mà không hề bán ra cổ phiếu nào, bất chấp có những giai đoạn giá cổ phiếu này giảm tới 50-60% so với mức giá cao nhất từng đạt trước đó (2003-2004 hay 2008-2009).

Kẻ thù lớn nhất ngăn cản chúng ta với các khoản đầu tư có lợi nhuận vượt trội là chính chúng ta, với những đặc điểm phổ biến của loài người: lòng tham, nỗi sợ hãi…dẫn đến những quyết định bán cổ phiếu khi giá biến động (lên hoặc xuống) trước khi cổ phiếu bộc lộ hết tiềm năng của nó. Cách khắc phục là sau khi đã tìm hiểu kỹ và đưa ra quyết định mua, hãy để yên cổ phiếu đó trong danh mục. Đây là cách để ngăn chính bạn can thiệp vào quá trình lên giá của cổ phiếu. Theo Warren Buffett, thị trường chứng khoán là công cụ để chuyển tiền từ những người thiếu kiên nhẫn sang những người kiên nhẫn. Vì thế, hãy chọn cho đúng và nắm giữ đủ lâu (buy right and sit tight). 

5. Đừng quá chú trọng các phân tích vĩ mô mà hãy tập trung vào việc đánh giá hoạt động kinh doanh của từng doanh nghiệp. Theo Peter Lynch, cứ 10′ bạn bỏ ra để nghe các phân tích vĩ mô thì bạn lãng phí 10′ vào một việc vô ích. Vì lúc nào cũng sẽ có thứ để bạn lo lắng (lạm phát, rủi ro xung đột địa chính trị, áp thuế…). Lo lắng về những điều chung chung là khá vô ích vì vẫn có những doanh nghiệp vẫn tăng trưởng đều đặn cho dù cả nền kinh tế đang suy thoái. Chỉ nên lo lắng khi triển vọng tăng trưởng về dài hạn của doanh nghiệp không còn được như bạn kỳ vọng trước đây nữa.

Đúc kết của cuốn sách này là: để đạt được mục tiêu tăng hàng trăm lần trong đầu tư, bạn phải có: “Tầm nhìn để phát hiện ra cổ phiếu, Sự can đảm để mua cổ phiếu đó, Sự kiên nhẫn để nắm giữ nó đủ lâu” – “The vision the see it, The courage to buy it, The patience to hold it”. 

Muốn có tầm nhìn, bạn phải đầu tư vào chính bản thân mình – vốn là khoản đầu tư tốt nhất như Warren Buffett nói. Đọc nhiều hơn, rộng hơn, dành thời gian đọc kỹ báo cáo tài chính, báo cáo thường niên của các công ty (Warren Buffett quyết định đầu tư vào PetroChina chỉ dựa trên việc đọc báo cáo thường niên của PetroChina). Khi có hiểu biết sâu, bạn sẽ có niềm tin vào triển vọng dài hạn của cổ phiếu được lựa chọn. Niềm tin ấy sẽ là cơ sở để bạn có can đảm để mua và nắm giữ cổ phiếu ngay cả khi giá cổ phiếu giảm sâu.

Bạn không cần phải theo dõi bảng giá hay mua bán hàng ngày, nhưng bạn phải có đủ hứng thú và thời gian để tìm hiểu về các công ty cho mục đích đầu tư. Nếu bạn không có hứng thú cũng như không có thời gian để ít nhất là đọc báo cáo thường niên của các công ty mà bạn quan tâm thì không nên đi theo con đường này.

Các tiêu chí lựa chọn cổ phiếu để mua, phân bổ bao nhiêu tiền cho mỗi cổ phiếu, có nên nắm giữ lâu một cách mù quáng hay không, khi nào thì nên bán… sẽ có trong những phần tiếp theo của loạt bài này.

Đánh giá bài viết
5/5

Khóa học chứng khoán cơ bản ↑ Khóa học nâng cao

Điều gì đứng sau thị trường giá lên

Điều gì đứng sau một thị trường giá lên?

Một bài tham khảo rất hay với nhiều nhận xét tinh tế của Howard Marks về đặc điểm của thị trường giá lên (bull Market), đặc biệt trong giai đoạn 2020-21 và những điều Nhà đầu tư cần lưu ý.

Newsletter

Đăng ký nhận tin

Không bỏ lỡ các bài viết quan trọng của Tichtru