Tổng quan về phương pháp đầu tư Warren Buffett

Tổng quát về Phương pháp đầu tư Warren Buffett

Nội dung chính

Không cần phải làm những điều phi thường để đạt được những kết quả phi thường. Bí quyết làm giàu của Warren Buffett là không cố nhảy qua một hàng rào cao 2 mét, mà chỉ tìm bức rào cao 30cm để bước qua.

Một con người giản dị, thẳng thắn, trung thực và chân thật; có sự kết hợp đầy quyến rũ giữa trí thông minh lạnh lùng và sự hóm hỉnh thật thà. Ông tôn sùng sâu sắc tất cả mọi thứ logic và cực kỳ chán ghét hành động khờ dại. Ông theo đuổi sự giản đơn và né tránh những điều phức tạp. Đấy là những lời giới thiệu ngắn gọn về Warren Buffett – huyền thoại đầu tư chứng khoán cả thế giới ngưỡng mộ. Có hàng triệu lượt tìm kiếm về phương pháp đầu tư Warren Buffett, khao khát sự giàu có ông đã vươn tới. Ông cũng thoải mái sẻ chia những suy nghĩ của mình. Bài viết dưới đây Tichtru sẽ tổng hợp những tiêu chí chủ yếu trong phương pháp đầu tư của Buffett.

1. Phương pháp đầu tư Warren Buffett là gì?

Phương pháp đầu tư Warren Buffett là phong cách đầu tư dài hạn vào những công ty có những đặc trưng kinh tế vượt trội, khả năng tăng trưởng chắc chắn trong tương lai, và đang được bán với giá thấp hơn rất nhiều giá trị thực của công ty.

Thực ra không có định nghĩa chuẩn của phương pháp đầu tư này. Warren Buffett tuy hào phóng chia sẻ những suy nghĩ của mình, nhưng chưa một lần tổng hợp lại những tiêu chí ông tìm kiếm.

Xem thêm: Đầu tư giá trị là gì?

Nhiều học giả đã nghiên cứu thời gian dài sự nghiệp của Warren Buffett, cố gắng đúc kết các tiêu chí của ông một cách tổng quát nhất.  Có thể những tiêu chí này không hoàn toàn chính xác như những suy nghĩ của Buffett, nhưng nó cũng mang lại cho Chúng Ta nhiều bài học bổ ích. Nào, bây giờ Chúng ta cùng bắt đầu.

Nền tảng phương pháp đầu tư Warren Buffett

Nền tảng cốt lõi của Buffett chính là học thuyết đầu tư giá trị của Benjamin Graham. Cơ bản là “mua cổ phiếu ở mức giá thấp hơn rất nhiều so với giá trị nội tại, tin tưởng nắm giữ cho đến khi giá cổ phiếu quay trở về giá trị nội tại.” Hiểu đơn giản, đó là ý tưởng “mua 1 đô với giá 50 cent”, hay “mua rẻ”.

Những thuật ngữ mà Buffett hiểu nằm lòng như “giá cả, giá trị, biên an toàn, ngài thị trường”… chính là những bài học vỡ lòng về đầu tư ông được học từ người thầy của mình – Benjamin Graham.

Nhưng Graham không hoàn hảo. Phương pháp đầu tư giá trị cổ điển vẫn có nhiều nhược điểm lớn, mà Buffett đã phải trả giá ở nhiều thương vụ sau này. Bước ngoặt đến với Buffett khi ông được tiếp xúc với luồng tư tưởng mới từ người thầy thứ 2 – Phillip Fisher.

Fisher – khác với Graham – ông đánh giá cao yếu tố “chất lượng doanh nghiệp”, và quan tâm nhiều đến các yếu tố “định tính”. Ông xem xét tính bền vững, và xác định những lợi nhuận tăng trưởng trong tương lai có giá trị hiện tại là bao nhiêu.

Sự định giá chứng khoán và các doanh nghiệp cho mục đích đầu tư luôn đòi hỏi sự kết hợp các yếu tố định tính và định lượng. Tiền cũng có thể kiếm được bằng bất kỳ cách nào trong 2 cách trên. Và đương nhiên, bất kỳ nhà phân tích nào cũng có thể kết hợp cả 2 đến một mức nào đó.

-Warren Buffett-

Nếu như Graham dạy Buffett về tư duy độc lập, thì điều đáng giá Fisher mang lại cho Buffett là “đầu tư tập trung” và phương pháp đánh giá công ty thông qua “lời đồn đại”. Nếu Graham chỉ quan tâm đến mua cổ phiếu giá rẻ, Fisher lại quan tâm đến việc mua CP của những công ty có tiềm năng tăng giá trị nội tại trong dài hạn.

Phương pháp đầu tư Warren Buffett là sự kết hợp đến tài tình giữa Benjamin Graham và Fisher. Nhưng càng về sau này, cùng với tình bạn bền chặt và sức ảnh hưởng của Munger, thì Buffett dần nhận ra tầm quan trọng của một “doanh nghiệp chất lượng”, chứ không đơn thuần là chỉ thích “rẻ”.

Đối với Buffett, mua cổ phiếu là mua doanh nghiệp. Phương pháp của Buffett hoàn toàn là các tiêu chí  đánh giá doanh nghiệp. Một cách tóm lược, Buffett nói rằng:

2. Hướng dẫn cơ bản của phương pháp đầu tư Warren Buffett

Buffett chưa từng tiết lộ chi tiết về phương pháp của mình, nhưng Robert Hagstrom đã nghiên cứu chi tiết thông qua báo cáo thường niên của Bershire Hathaway (mà chính do Buffett chấp bút), qua các cuộc phỏng vấn, qua các thương vụ đầu tư… và ông đã rút ra được những nguyên lý cơ bản sau của phương pháp đầu tư Warren Buffett.

Nguyên lý kinh doanh

Đối với Buffett, đầu tư là kinh doanh. Khi đầu tư, ông coi bản thân mình là những nhà phân tích kinh doanh, chứ không phải là nhà phân tích kinh tế vĩ mô, và đặc biệt là càng không phải là nhà phân tích chứng khoán.

Vậy, Buffett có sở thích lựa chọn doanh nghiệp có đặc tính kinh doanh như thế nào?

“Tôi muốn có những thương vụ tốt đến mức thậm chí một kẻ ngốc cũng có thể kiếm được tiền”.

Buffett ưa thích sự chắc chắn và kiếm tiền từ sự ổn định. Ông thích lựa chọn những doanh nghiệp có mô hình kinh doanh đơn giản, dễ hiểu; có lịch sử hoạt động lâu dài, và tất nhiên, là có triển vọng kinh doanh trong dài hạn tươi sáng.

Những tiêu chí kinh doanh kể trên tuy ngắn, nhưng rất cô đọng và đòi hỏi Buffett phải đào sâu tìm hiểu. Qua nhiều năm, Buffett sở hữu nhiều loại hình công ty như nhà ga, nông trại, công ty dệt may, nhà bán lẻ, ngân hàng, bảo hiểm, báo chí…vv Trong tất cả trường hợp, ông đều nghiên cứu và nhận ra chính xác các công ty đó đang hoạt động như thế nào. Ông hiểu rõ doanh thu, chi phí, dòng tiền, sự linh hoạt của giá, và nhu cầu nguồn vốn của mỗi công ty hàng năm.

Muốn hiểu sâu những điều này, Buffett chỉ lựa chọn các công ty trong phạm vi hiểu biết tài chính và trí tuệ của mình; ông gọi đó là “vòng tròn năng lực”. Ông hiểu giới hạn của mình là ở đâu, nên ông đơn giản là đứng ngoài những doanh nghiệp công nghệ trong thập niên cuối thế kỷ XX.

Cũng dễ hiểu khi Buffett ưa thích Coca-cola (một công ty bán nước giải khát), kẹo ngọt See’Candy, một hãng sơn cao cấp BENJAMIN MOORE, hay dao cạo râu Gillette…vv Tuổi đời của Buffett có thể giới hạn, nhưng 100 năm sau Coca-Cola vẫn hiện diện và bán thứ nước ngọt màu đen huyền bí làm say đắm cả thế giới.

Nhưng đừng lầm tưởng là Buffett chọn lung tung (có hàng trăm hãng nước giải khát cơ mà). Buffett chỉ lựa chọn doanh nghiệp có lợi thế cạnh tranh bền vững mà thôi. Đó là các công ty có sản phẩm, dịch vụ được người tiêu dùng (1) cần hay mong muốn có, (2) không có sản phẩm thay thế tương tự), và (3) không được điều chỉnh.

Xem thêm: Lợi thế cạnh tranh bền vững là gì?

Chính lợi thế cạnh tranh bền vững này đảm bảo cho doanh nghiệp tạo ra tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ cao hơn đối thủ cùng ngành, giúp doanh nghiệp tránh sa vào cuộc cạnh tranh về giá, và chống lại được mức ảnh hưởng của lạm phát.

Nguyên lý quản lý

Khi cân nhắc một vụ đầu tư, Buffett thường xem xét rất kỹ ban quản lý. Ông tìm kiếm những nhà quản lý có đủ tài năng và chân thật, những người ông khâm phục và tin tưởng. Cũng giống như Nguyên lý kinh doanh, Buffett sẽ tìm câu trả lời cho 3 đặc điểm sau: (1) Quản lý có hợp lý không – tức là xem xét hiệu quả phân bổ vốn, (2) Ban quản lý có công bằng với các cổ đông không – đánh giá sự chính trực- và (3) Ban quản lý có chống lại được tính cưỡng chế tổ chức không – xem xét về tư duy độc lập. Cụ thể:

Sự hợp lý

Hành vi quản lý quan trọng nhất là phân bổ hợp lý các nguồn vốn của công ty. Đây là hành vi quan trọng nhất bởi vì theo thời gian, sự phân bổ nguồn vốn quyết định giá trị cổ phiếu của công ty.

Một doanh nghiệp sản xuất thảm mà Buffett đầu tư, được quản lý bởi Bob Shaw, đã duy trì được mức lợi nhuận trên vốn đầu tư đến 27%/năm, và, hãy đọc thật chậm, duy trì điều đó trong vòng hơn 20 năm. Liên tiếp.

Làm thế nào để đánh giá về sự hợp lý trong phân bổ nguồn vốn? Ngoài việc theo dõi chỉ số ROI hàng năm, thì điều quan trọng là xem cách hành xử của lãnh đạo nếu tiền mặt dư thừa. Nếu có thể tạo ra mức ROI ngang bằng thì công ty nên giữ lại để tái đầu tư, còn nếu không hiệu quả thì tốt nhất là trả cổ tức cho cổ đông.

Sự chính trực

Nếu hiệu quả phân bổ nguồn vốn của công ty sẽ nói lên nhiều điều về tài năng, thì sự chính trực sẽ đánh giá trực tiếp vào đạo đức của ban lãnh đạo. Đây cũng là đặc điểm mà Buffett rất coi trọng. Các con số về doanh thu, lợi nhuận, tỷ suất sinh lời trên vốn… hiển thị trên báo cáo tài chính đều có thể bị làm giả, nếu ban quản lý cố tình.

Việc đánh giá con người cần dựa trên ba phẩm chất: liêm chính, thông minh và nghị lực. Nếu bạn không có phẩm chất thứ nhất thì hai phẩm chất còn lại sẽ đẩy bạn xuống vực sâu.

Buffett từng phê phán kịch liệt các CEO kiếm lợi hàng trăm triệu đô la mặc dù công ty thì đang thua lỗ (thông qua quyền chọn chứng khoán); hay các hành vi bán tống bán tháo cổ phiếu của chính các quan chức chóp bu. Họ coi cổ đông là đối tượng khờ khạo để lợi dụng, chứ không phải là đối tác.

Sự độc lập

 Một ban quản lý có tư duy độc lập, là những người ngay thẳng, có hiểu biết kinh doanh, hướng tới cổ đông và quan tâm thực sự tới công ty. Họ không ngần ngại phản đối lại CEO nếu như quyết định của CEO đi ngược lại lợi ích của cổ đông.

Đánh giá về sự độc lập, và cả 2 đặc điểm trước đó là khá khó. Một cách mà Buffett thường làm, đó là ông chú ý đến những điều ban quản lý nói cách đây vài năm, và sau đó là về các chiến lược cho tương lai, xem những lời của quá khứ có được duy trì trong hiện tại hay không? Nếu thay đổi thì lối suy nghĩ đã thay đổi như thế nào?

Tóm lại, Buffett muốn làm việc với những nhà quản lý thẳng thắn và trung thực với các cổ đông và nhân viên của họ. Đây là điều kiện thiết yếu để làm kinh doanh (hay đầu tư) và nó ngày càng quan trọng hơn bởi ngày nay, nhất là ở Việt Nam, có nhiều vụ scandal liên quan đến đạo đức của doanh nhân ngày càng trầm trọng.

Nguyên lý tài chính

Warren Buffett không quá coi trọng kết quả hoạt động của một năm, thay vào đó ông tập trung vào kết quả trung bình của bốn đến năm năm. Những điều ông chú trọng là:

  • Tập trung vào tỷ suất lợi nhuận trên vốn cổ phần, không phải là lợi nhuận trên một cổ phiếu.
  • Tính toán lợi nhuận của chủ sở hữu để giá trị được phản ánh xác thực.
  • Tìm kiếm các công ty có biên lợi nhuận cao.
  • Đối với mỗi đô la giữ lại, công ty có tạo ra được ít nhất một đô la gias trị thị trường không?

Điểm khác biệt lớn nhất của Buffett với đa số Nhà đầu tư chứng khoán là ông không đánh giá thành quả dựa trên lợi nhuận cổ phiếu, mà tính dựa vào lợi nhuận trên vốn cổ phần. Càng tốt hơn nếu lợi nhuận trên vốn cổ phần tốt trong khi không vay nợ hoặc vay nợ ít.

Giống như Philip Fisher, Buffett nhận thức được rằng những doanh nghiệp lớn sẽ có những vụ đầu tư tồi tệ nếu ban quản lý không thể biến doanh thu thành lợi nhuận. Đánh giá điều này, cả 2 ông dựa vào chỉ số Lợi nhuận biên. Buffett không hề nhượng bộ khi bàn tới vấn đề chi phí và phí tổn không cần thiết, ông cũng khắt khe vấn đề này với chính tập đoàn Bershire của mình.

Bershire Hathaway không có phòng luật pháp, phòng quan hệ đầu tư và công chúng, cũng không có phòng kế hoạch chiến lược gì cả. Tổng chi phí hoạt động sau thuê của công ty thấp hơn 1% lợi nhuận hoạt động. So với các doanh nghiệp khác có cùng lợi nhuận, thì con số này là 10%. Tức là cổ đông mất đi 9% giá trị cổ phần đơn giản là do tổng chi phí.

Nguyên lý giá trị

Các quy tắc trong những nguyên lý kể trên đều dẫn tới một điểm mấu chốt: Mua hay không mua cổ phiếu của công ty. Lúc này, bất kỳ NĐT nào cũng cần cân nhắc 2 yếu tố: Công ty này có giá trị tốt không? Và bây giờ có phải thời điểm thích hợp để mua, hay mức giá này có hợp lý không?

Lúc này, bạn phải so sánh giá cả trên thị trường, và giá trị nội tại bạn tính toán được.

Giá cả là thứ bạn phải trả. Giá trị là thứ bạn thu được.

Như vậy, bạn cần làm 2 bước: (1) Xác định giá trị doanh nghiệp, và (2) Chỉ mua vào khi giá hợp lý, tức là khi cổ phiếu được bán với giá thấp hơn đáng kể so với giá trị thực.

Việc xác định giá trị doanh nghiệp cũng là một bài toán khó. Nhiều phương pháp như P/E, P/B được dùng phổ biến, nhưng theo Buffett thì hệ thống do John Burr Williams xác lập 60 năm trước mới là hệ thống chính xác nhất. Đó là phương pháp chiết khấu luồng cổ tức trong cuốn Lý thuyết đầu tư giá trị của Williams.

Để áp dụng được phương pháp này, thì phải ước lượng được tương đối chính xác tổng lợi nhuận doanh nghiệp đó thu được trong suốt quá trình hoạt động. Nghĩa là phải dự báo tương lai.

Chiết khấu dòng tiền (DCF) được Warren Buffett khẳng định nhiều lần là phương pháp định giá chuẩn xác nhất. Song nó cũng khá là khó áp dụng.

Đến đây, bạn sẽ hiểu vì sao Buffett ưa thích các DN có mô hình kinh doanh đơn giản, dễ hiểu, có lịch sử hoạt động lâu đời, có lợi thế cạnh tranh bền vững rồi đó. Đây là các DN ổn định, chắc chắn, có đặc tính giống như 1 trái phiếu vậy. Vì thế mà ông dễ dàng dự báo tương lai, dễ ước lượng dòng tiền, và dễ tính toán được giá trị nội tại của cổ phiếu.

Xem thêm: Cách Warren Buffett tính toán giá trị nội tại (video bằng tiếng Anh)

Đối với Buffett, một con chim trong tay quý hơn ngàn lần con chim trong bụi rậm. Lịch sử có không ít người từng phê phán Buffett vì ông không đầu tư vào Microsoft, dù Bill Gates là bạn thân của ông từ rất lâu. Buffett đã từng thừa nhận, ông không thể tìm ra cách dự báo thu nhập bằng tiền mặt của Microsoft, vì vậy đây là trường hợp nằm ngoài “vòng tròn năng lực” của ông. Ông vui vẻ bỏ qua.

Mục tiêu cơ bản của Buffett là chú ý vào các công ty có thể phân tích được, có lợi nhuận bền vững, và sau đó mua cổ phiếu của các công ty này với giá thấp hơn giá trị thực một khoảng lớn – ông gọi là biên an toàn. Đây vẫn là nguyên tắc chỉ đường của ông, dù cộng sự Munger đôi lúc khuyến khích ông trả cao hơn cho các công ty nổi tiếng.

Cơ hội đầu tư lớn sẽ đến khi một công ty danh tiếng gặp phải một rủi ro có thể xử lý.

Chính Biên an toàn sẽ bảo vệ Buffett theo 2 hướng: (1) bảo vệ ông khỏi rủi ro sụt giá và (2) Biên an toàn mang lại cơ hội đem lại các khoản thu nhập bất thường từ cổ phiếu.

Tổng kết

Đã hơn một lần, Warren Buffett nói rằng đầu tư chứng khoán thực sự đơn giản: Tìm những công ty hoạt động tốt do những người chân thật và tài giỏi điều hành, mà cổ phiếu đang được bán với giá thấp hơn giá trị thật nhiều lần.

Nhiều người nghe và đọc lời nhận xét này trong nhiều năm sẽ tự nhủ: “Dĩ nhiên, chuyện đó sẽ đơn giản nếu ông là Warren Buffett. Với tôi, nó không đơn giản đến vậy đâu”.

Thành thực thì theo quan điểm của Chúng Tôi, Ban biên tập Tichtru.com, thì cả 2 quan điểm kể trên đều đúng. Tìm kiếm những công ty hoạt động tốt, có lịch sử hoạt động đến cả trăm năm là rất khó – trong điều kiện nền kinh tế Việt Nam. Hãy nhớ, đất nước ta mới độc lập còn chưa được 100 năm. Bên Hoa Kỳ, với cách thức tổ chức xã hội khác, một nền kinh tế thị trường được hình thành từ rất sớm, sẽ mang lại cho Buffett nhiều lựa chọn.

Tuy vậy, những bài học giá trị trong phương pháp đầu tư Warren Buffett vẫn hữu ích ở Việt Nam, hay ở bất kỳ đâu. Nhưng đừng áp dụng chúng máy móc, mà hãy có những tùy biến cho phù hợp. Và đừng quên, không có phương pháp nào là hoàn hảo cả, ngay cả Buffett cũng bỏ lỡ Microsoft, Amazon, Google… và nhiều thương vụ khác nữa. Nên đừng ngần ngại tìm kiếm những kiến thức mới trong đầu tư.

Đánh giá bài viết
5/5

1 thought on “Tổng quát về Phương pháp đầu tư Warren Buffett”

  1. Pingback: Phương pháp đầu tư chứng khoán nào là đúng đắn? - Tích Trữ

Comments are closed.

Khóa học chứng khoán cơ bản ↑ Khóa học nâng cao

Phía sau những cổ phiếu tăng giá 100 lần

Nội dung được tóm tắt từ cuốn “100 baggers: stocks that return 100 to 1 and how to find them” của Christopher Mayer, nói về những cổ phiếu tăng hơn 100 lần và cách tìm ra chúng.

Điều gì đứng sau thị trường giá lên

Điều gì đứng sau một thị trường giá lên?

Một bài tham khảo rất hay với nhiều nhận xét tinh tế của Howard Marks về đặc điểm của thị trường giá lên (bull Market), đặc biệt trong giai đoạn 2020-21 và những điều Nhà đầu tư cần lưu ý.

Newsletter

Đăng ký nhận tin

Không bỏ lỡ các bài viết quan trọng của Tichtru